migrena leczenie CGRP jaskra profilaktyka

Leki anty-CGRP na migrenę mogą chronić przed jaskrą - odkrycia dużego badania międzynarodowego

| Chou CC et al. Neurology. 2026
Leki anty-CGRP na migrenę mogą chronić przed jaskrą - odkrycia dużego badania międzynarodowego

Naukowcy z Tajwanu i USA przebadali ponad 73 000 pacjentów z migreną i odkryli nieoczekiwaną korzyść: osoby leczące migrenę lekami z grupy inhibitorów CGRP (anty-CGRP) rzadziej rozwijają jaskrę niż pacjenci stosujący inne leki profilaktyczne. Wyniki opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Neurology” otwierają nowe pytania o związek między migreną a zdrowiem oczu.

Czym jest to badanie?

To duże, wielonarodowe badanie obserwacyjne przeprowadzone przez naukowców z Tajwanu i Stanów Zjednoczonych, opublikowane w 2026 roku w jednym z najważniejszych neurologicznych periodyków naukowych na świecie - "Neurology". Badacze przeanalizowali dane medyczne ponad 73 000 dorosłych pacjentów cierpiących na migrenę, którzy w latach 2018-2024 przyjmowali leki zapobiegające napadom.

Celem było sprawdzenie, czy istnieje związek pomiędzy stosowaniem nowoczesnych leków anty-CGRP - takich jak erenumab, fremanezumab, galkanezumab, eptinezumab, atogepant czy rimegepant - a ryzykiem rozwoju jaskry (choroby oczu, która uszkadza nerw wzrokowy i może prowadzić do utraty wzroku).

Dlaczego w ogóle brano pod uwagę jaskrę? Ponieważ wcześniejsze badania wykazały, że migrena sama w sobie jest czynnikiem ryzyka jaskry. Obie choroby mają pewne wspólne mechanizmy - między innymi dotyczące przepływu krwi w naczyniach oka. CGRP (peptyd związany z genem kalcytoniny) to białko, które odgrywa kluczową rolę zarówno w powstawaniu bólu migrenowego, jak i w regulacji napięcia naczyń krwionośnych, w tym tych zaopatrujących oko.

Uczestników podzielono na dwie grupy: tych leczonych inhibitorami CGRP oraz tych stosujących klasyczne leki profilaktyczne (m.in. topiramat, walproinian, propranolol, metoprolol, amitryptylinę). Obie grupy były dobrze dobrane pod względem cech demograficznych i klinicznych, co zwiększa wiarygodność wyników. Pacjentów obserwowano przez maksymalnie 3 lata.

Co odkryli naukowcy?

Wyniki okazały się zaskakujące i znaczące statystycznie.

Pacjenci przyjmujący leki anty-CGRP mieli o 25% niższe ryzyko rozwoju jaskry w ciągu 3 lat od rozpoczęcia leczenia w porównaniu do pacjentów stosujących inne leki profilaktyczne (wskaźnik hazardu HR 0,75; przedział ufności 95%: 0,61-0,92).

Kluczowe odkrycia:

  • Leki anty-CGRP zmniejszały ryzyko jaskry w porównaniu z każdym z testowanych leków tradycyjnych z osobna - m.in. topiramatu, walproinianu, propranololu, metoprololu, amitryptyliny i wenlafaksyny
  • Największy efekt ochronny wykazały monoklonalne przeciwciała anty-CGRP (erenumab, fremanezumab, galkanezumab, eptinezumab) - zmniejszenie ryzyka o 23% (HR 0,77)
  • Małocząsteczkowe inhibitory CGRP (tzw. gepanty: atogepant i rimegepant) nie wykazały statystycznie istotnego zmniejszenia ryzyka jaskry
  • Korzystny efekt obserwowano zarówno u starszych pacjentów, kobiet, jak i u osób z migreną przewlekłą lub migreną bez aury

Co to oznacza dla pacjentów z migreną?

Wyniki tego badania są ważne z kilku powodów.

Po pierwsze, potwierdzają, że migrena i jaskra to choroby, które nie są od siebie izolowane. Osoby z migreną mają wyższe ryzyko jaskry - i warto o tym wiedzieć, regularnie kontrolując wzrok u okulisty.

Po drugie, sugerują, że nowoczesne leki anty-CGRP, stosowane przede wszystkim do zapobiegania napadom migreny, mogą jednocześnie zmniejszać ryzyko choroby oczu. To tzw. korzyść dodatkowa (efekt plejotropowy).

Jeśli Twój lekarz rozważa dobór leku profilaktycznego na migrenę, a jednocześnie masz czynniki ryzyka jaskry (np. wiek powyżej 40 lat, rodzinne przypadki jaskry, nadciśnienie śródgałkowe, krótkowzroczność), wyniki tego badania mogą być wartościowym argumentem w rozmowie o wyborze terapii.

Warto jednak pamiętać, że leki anty-CGRP to terapia stosunkowo nowa, dostępna w Polsce w programach lekowych dla pacjentów z ciężką, oporną migreną. Decyzja o ich zastosowaniu należy do lekarza neurologa.

Ograniczenia badania

Mimo dużej grupy pacjentów i starannej metodologii, badanie ma pewne ograniczenia, o których warto wiedzieć:

  • Jest to badanie retrospektywne (analizuje dane z przeszłości), a nie prospektywne, co ogranicza możliwość wyciągania wniosków o przyczynowości. Oznacza to, że nie możemy być pewni, czy to właśnie leki anty-CGRP chronią przed jaskrą, czy istnieje inny czynnik wyjaśniający tę zależność.
  • Autorzy próbowali wyrównać grupy metodą tzw. dopasowania na wynik skłonności (propensity score matching), ale nie jest możliwe wyeliminowanie wszystkich zmiennych zakłócających.
  • Badanie przeprowadzono głównie na pacjentach z Tajwanu (z uzupełnieniem danych z USA), co może ograniczać możliwość bezpośredniego przeniesienia wyników na populację europejską.
  • Czas obserwacji wynosił do 3 lat - długoterminowe efekty nie są znane.
  • Efektu ochronnego nie zaobserwowano dla gepantów (małocząsteczkowych inhibitorów CGRP), co sugeruje, że mechanizm może być specyficzny dla przeciwciał monoklonalnych.

Podsumowanie - co warto zapamiętać

  • Leki anty-CGRP stosowane profilaktycznie w migrenie mogą zmniejszać ryzyko jaskry o ok. 25%.
  • Efekt ochronny dotyczy przede wszystkim monoklonalnych przeciwciał anty-CGRP (erenumab, fremanezumab, galkanezumab, eptinezumab).
  • Migrena i jaskra mają wspólne mechanizmy biologiczne związane z peptydem CGRP i regulacją przepływu krwi w oku.
  • Jeśli masz migrenę i czynniki ryzyka jaskry, warto regularnie badać oczy u okulisty i porozmawiać z neurologiem o wyborze profilaktyki.

Kiedy zgłosić się do lekarza: Jeśli cierpisz na migrenę i zauważasz pogorszenie widzenia, widzisz aureole wokół źródeł światła, odczuwasz ból oka lub masz obciążający wywiad rodzinny w kierunku jaskry - skonsultuj się z okulistą. Regularne badanie ciśnienia śródgałkowego jest zalecane u pacjentów z migreną, szczególnie po 40. roku życia.


Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

Ważne: treści publikowane na Migrenicy.pl mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują porady lekarskiej, diagnozy ani terapii. W przypadku problemów zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą.

Udostępnij artykuł

Newsletter Migrenicy.pl

Na start: 3 wiadomości powitalne w pierwszym tygodniu po potwierdzeniu zapisu. Później raz lub dwa razy w miesiącu: nowe artykuły, narzędzia i darmowe materiały. Wypiszesz się jednym kliknięciem.

Zapisując się akceptujesz politykę prywatności. Wysyłamy maile tylko po potwierdzeniu zapisu.

Komentarze (0)

Brak komentarzy - będziesz pierwszy/a?

Dodaj komentarz

Komentarze są moderowane przed publikacją i nie stanowią porady medycznej.

Czy ten artykuł był pomocny?

Powiązane artykuły